Captatieverbod Vaartstraat n.a.v. blauwalgengroei opgeheven

30 september 2019
Blauwalgen gesignaleerd: captatieverbod

30/09/2019 - Het captatieverbod vanwege blauwalgengroei ter hoogte van de Vaartstraat is opgeheven. Op de overige plaatsen van het kanaal Roeselare-Leie blijft het captatieverbod nog wel gelden. 

Besluit tot gedeeltelijk intrekken captatieverbod

In juli werden blauwalgen gesignaleerd op het Kanaal Roeselare-Leie in de gemeenten Roeselare, Izegem, Ingelmunster, Oostrozebeke en Wielsbeke. Na stalenanalyse is gebleken dat de norm voor microcystine op verschillende plaatsen langs het kanaal werd overschreden. 

Op basis van de eerste staalnames werd toen een beperkt captatieverbod afgekondigd. Dit verbod werd later uitgebreid tot het volledige grondgebied, en aangevuld met een recreatieverbod. Op 12/09/2019 werd het recreatieverbod opnieuw opgeheven. Eind september werd ook het captatieverbod ter hoogte van de Vaartstraat opgeheven. 

 

VERMIJD ALLE CONTACT MET BLAUWALGEN 

Blauwalgen zijn giftig en kunnen huidirritatie en misselijkheid veroorzaken bij contact of inname.

- Laat kinderen niet aan de waterrand spelen
- Vermijd alle waterrecreatie nabij drijflagen van blauwalgen
- Hou je huisdieren weg van water met blauwalgen
- Gebruik nooit water met blauwalgen
- Bij huidcontact zo vlug mogelijk douchen of afspoelen
- Consulteer je arts bij huidirritatie of misselijkheid

Wat zijn blauwalgen?

Als er weinig of geen stroming op een waterloop of vijver zit, bestaat de kans bij warm weer dat er cyanobacteriën of blauwalgen beginnen te bloeien. Ze vormen een blauwgroene, soms roodbruine, olieachtige laag op het water en houden gezondheidsrisico's in voor mens en dier.

Blauwalgen komen zowel voor in zoet als in zout water en zijn eigenlijk geen algen, maar bacteriën. Hun wetenschappelijke naam is cyanobacteriën. Er zijn niet minder dan 2000 soorten en ze behoren tot de oudste levensvormen op aarde.

Blauwalgen krijgen meestal pas aandacht als ze bloeien en een drijflaag vormen. Niet alle blauwalgen zijn toxisch, maar het overgrote deel is dat wel. Daarom is het belangrijk om elke drijflaag te melden.

 

Blauwalgen (foto: Vlaamse Milieu Maatschappij)
Foto: Vlaamse Milieu Maatschappij

Voor welke problemen zorgt blauwalgenbloei?

Drijvend aan het wateroppervlak vormt blauwalgenbloei een blauwgroene, soms roodbruine, olieachtige laag op het water. Als de olieachtige laag op het water dikker wordt en het wier dichter op elkaar drijft, sterven de blauwwieren af en komen er giftige stoffen vrij die schadelijk kunnen zijn voor mens en dier:

  • Via de mond, via de huid en bij inademing kunnen er bijhorende gezondheidsklachten ontstaan zoals diarree en braken, irritatie van de ogen, oren en huid en hoofdpijn, luchtwegklachten, allergische reacties en astma.
  • Toxines die aanwezig zijn in kleine waterdruppeltjes, kunnen ook via de luchtwegen opgenomen worden. Hierdoor lopen niet alleen zwemmers maar ook hengelaars en beoefenaars van sporten op of aan het water een potentieel risico. Ook honden lopen risico omdat zij met open bek zwemmen.
  • Drijflagen van blauwalgen zien er vaak ook vies uit en kunnen ernstige geurhinder veroorzaken.

Omwille van dit risico wordt bij de vaststelling van een blauwalgenbloei vaak een captatie- en/of recreatieverbod ingesteld. Hierdoor mogen landbouwers geen water meer gebruiken om hun vee te drenken of hun gewassen te beregenen en worden allerlei watersporten verboden. Beide maatregelen kunnen een serieuze economische impact hebben.

Blauwalgenbloeien veroorzaken ook bijkomende problemen in het water:

  • De grote toename van blauwalgen leidt tot een vertroebeling van het water en dus tot een verminderde lichtinval. Daardoor verdwijnen ondergedoken waterplanten, die belangrijk zijn voor een gezond waterecosysteem.
  • Blauwalgen zijn minder eetbaar dan ander plankton. Daarom wordt bij een massale toename  de voedselketen in het water verstoord.
  • Overdag piekt het zuurstofgehalte in het water als gevolg van de massale fotosynthese. Maar ’s nachts verbruiken de algen veel zuurstof waardoor het zuurstofgehalte scherp daalt. Deze grote schommelingen in de zuurstofhuishouding kunnen schadelijk zijn voor vissen. In het najaar sterven de algen massaal af. Hierbij kan het zuurstofgehalte zo sterk dalen dat vissen en andere waterdieren kunnen sterven. Zuurstoftekort in het water bevordert bovendien de ontwikkeling van botulisme waar vooral watervogels het slachtoffer van worden.